پایگاه اسلامی شیعی رشد

(www.roshd.org)
 
 
  مناسبت نامه > فرا رسیدن ماه مبارک رمضان > تاريخ مناسبت: 1395/03/18    
 
 
 

 باسمه تعالی

 

"پرورش وجدان"

در نهاد انسان نیرویی آسمانی است که او را به کارهای خوب تشویق کرده و از کارهای زشت باز می دارد. همگان وجود این نیرو را در درون خود می‌یابند و پیروی از آن را فضيلت می‌دانند. تنها از کسانی می توان انتظار امانت‌داری، صداقت و عدالت داشت که این نیرو در آنان زنده و بیدار باشد. اگر این نور در نهاد شخصی به خاموشی گراید، دیگر نباید از او انتظار عدالت، فضیلت، شرف و آدمیت داشت.

در اصطلاح علم اخلاق به این نیرو «وجدان» گفته می‌شود. ندای وجدان و صدای ضمیر، همواره به شخص نهیب می‌زند و او را می‌ترساند و از او می‌خواهد تا نقاط ضعف را برطرف کند.

بارها دیده‌ایم که صفحه زندگی برخی افراد از جرم، خیانت، گناه، ستم و فساد سیاه شده، اما تحت تأثیر این ندای وجدان و به منظور خلاصی از آشفتگی و نگرانی‌های روحی، متحول شده‌اند و در فصل دیگر و جديدی از زندگی به صورت انسانی پاک و خیرخواه، خداپرست و با شرافت ظاهر گردیدند.

یکی از اهداف و برنامه‌های‌ دینی این است که وجدان بشر همیشه زنده بماند و از ضعف و سستی آن جلوگیری شود. نماز، حج، دعا، اذکار، مواعظ، نصایح، تلاوت قرآن و سایر احکام تربیتی اسلام و به طور کلّی اطاعت از تمام اوامر و نواهی شرع، این نیرو را رشد می‌دهد و وجدان عالی‌تر و نیرومندتری را به نام «وجدان دینی و درک مسؤولیت» می‌سازد.

یکی از فواید تربیتی روزه «پرورش وجدان» است. روزه از جمله عباداتی است که با خلوص و پاکی نیت و پیروی از وجدان دینی انجام می‌شود و ریاکاری و اهداف بیهوده در آن کمتر وارد می‌گردد؛ زیرا روزه، صبر و پرهیز از زیاده‌روی و خویشتن‌داری است. و کسی که نیت پاک، شوق به اطاعت فرمان خدا و پاسخ به ندای وجدان نداشته باشد، امساک و خویشتن‌داری نیز ننموده و در خلوت از خوردن و آشامیدن پرهیز نخواهد کرد؛ چرا که می‌تواند در حضور مردم از خوردن غذا خودداری کند، ولی به طور محرمانه روزه خود را افطار کند.

امیرالمؤمنین علیه السّلام می‌فرماید:

"روزه آزمایشی برای اخلاص خلق است." (1)

شخص روزه‌دار دارای وجدان رشد یافته دینی است و يقيناً روزه او سبب رشد بیشتر وجدان و درک او از مسؤولیت می‌شود. در روایات روزه‌داری به عنوان یکی از ارکان پنج‌گانه اسلام شمرده شده است(2)، پس چه نیکوست در ماه مبارک رمضان از اين منظر به موضوع روزه‌داری توجه نموده و به پرورش وجدان و بیداری ضمیر خود و ديگران کمک کنیم.

(برگرفته از کتاب عالی ترین مکتب تربیت و اخلاق، تألیف آیة الله صافی (با اندکی تلخیص و اضافات))

سایت رشد فرارسیدن

ماه مبارک رمضان

ماه پرورش وجدان و بهار رحمت و غفران را

به همه مسلمانان جهان، خصوصا شما دوست گرامی تبریک و تهنیت می‌گوید.

پایگاه اسلامی شیعی رشد


پاورقی‌ها:

1. وَالصِّیامُ ابِتلاءً لِاخلاصِ الخَلق

2. بُنِیَ الاسلامُ عَلی خَمسهِ اشیاء، عَلَی الصَلوهِ، وَ الزَکاهِ، وَالحَجِ، وَ الصَومِ، وَالولَایه